İnsan kendi kaderini ne kadar belirleyebilir? Hayatın bütün kuralları bir anda değiştiğinde, sıradan bir insan yaşadıklarını nasıl anlamlandırır? Nobel Edebiyat Ödüllü Imre Kertész, Kadersizlik adlı romanında İkinci Dünya Savaşı'nın en karanlık dönemlerinden birini genç bir çocuğun gözünden anlatıyor. İnsanlık tarihinin en büyük trajedilerinden birini alışılmış anlatım biçimlerinin dışına çıkarak ele alan eser, özgürlük, kimlik ve insanın kendi yaşamı üzerindeki iradesine dair derin sorular ortaya koyuyor.

1944 yılında Budapeşte'de yaşayan György Köves, savaşın giderek ağırlaşan koşulları altında hayatını sürdürmeye çalışan Yahudi bir gençtir. Babasının çalışma kampına gönderilmesiyle ailesinin düzeni değişmeye başlar. Bir gün işe giderken diğer gençlerle birlikte durdurulur ve kendisini Auschwitz'e giden bir trenin içinde bulur. Daha önce tanımadığı, kurallarını bilmediği bir dünyaya sürüklenen György, karşılaştığı olayları anlamaya ve içinde bulunduğu koşullara uyum sağlamaya çalışır. Onun için yaşananlar, büyük tarihsel kavramlardan önce, her gün yeniden karşılaşmak zorunda kaldığı gerçeklerden oluşmaktadır.

Imre Kertész, toplama kamplarındaki yaşamı anlatırken duyguları ön plana çıkaran alışılmış bir anlatım yerine, genç kahramanının gözlemlerine ve düşüncelerine odaklanıyor. György'nin yaşadıklarını kimi zaman şaşırtıcı bir doğallıkla karşılaması, anlatılanların ağırlığını daha da belirgin hâle getiriyor. Açlık, korku, belirsizlik ve insan onurunun sistemli biçimde yok sayılması, bir çocuğun dünyayı anlamlandırma çabası üzerinden aktarılıyor. Yazar, kendi yaşamından izler taşıyan bu hikâyede insanın olağanüstü koşullara nasıl alışabildiğini ve en ağır baskılar altında bile gündelik hayatın nasıl devam ettiğini sorguluyor.

Kadersizlik, yalnızca Nazi toplama kamplarında yaşananların değil, insanın kendisine dayatılan bir kader karşısındaki varoluş mücadelesinin de romanı. Imre Kertész'in yalın, mesafeli ve sarsıcı anlatımı, okuru yaşananların dehşeti kadar bu olayların insan zihninde nasıl karşılık bulduğu üzerine de düşünmeye davet ediyor. Tarihsel bir trajediyi bireyin deneyimi üzerinden ele alan eser, özgürlüğün, hayatta kalmanın ve insan olmanın anlamını sorgulayan çağdaş dünya edebiyatının önemli yapıtlarından biri.