Toni Morrison’un Caz adlı romanı, 1920’lerin Harlem’inde aşk, tutku, kıskançlık, hafıza ve kimlik temalarını güçlü bir anlatımla ele alan çarpıcı bir eser. Büyük Göç sonrasında Amerika’nın güneyinden kuzeydeki şehirlere gelen siyahların değişen yaşamlarını arka planına alan Morrison, bireysel ilişkilerle toplumsal dönüşümü iç içe geçiriyor. Romanın ritmik ve çok sesli yapısı, adını aldığı caz müziğinin doğaçlamaya dayalı ruhunu anlatının biçimine de taşıyor.

Romanın merkezinde Joe ve Violet Trace bulunuyor. Uzun yıllardır evli olan çiftin yaşamı, geçmişten gelen kırılmalar ve yeni ilişkiler nedeniyle giderek karmaşıklaşırken Harlem’in canlı fakat sert atmosferi hikâyenin önemli bir parçasına dönüşüyor. Caz, karakterlerin bugünkü davranışlarını anlamak için onların çocukluklarına, ailelerine ve geride bıraktıkları hayata yönelerek geçmiş ile şimdi arasında sürekli geçişler kuruyor.

Toni Morrison – Caz, aşk hikâyesinin ötesinde hafızanın insan kimliğini nasıl biçimlendirdiğini ve geçmişte yaşanan travmaların sonraki kuşaklara nasıl taşındığını sorguluyor. Irkçılık, yoksulluk, aile bağları, yalnızlık ve büyük şehirde yeni bir hayat kurma arzusu romanın temel meseleleri arasında yer alıyor. Morrison’ın farklı sesleri ve bakış açılarını bir araya getiren anlatımı, aynı olayların farklı insanlar tarafından bambaşka şekillerde hatırlanabileceğini gösteriyor.

Amerikan edebiyatı, tarihsel romanlar ve psikolojik açıdan derin karakter anlatılarından hoşlanan okurlar için Caz, Toni Morrison’un özgün eserlerinden biri. Harlem Rönesansı’nın kültürel atmosferini ve siyah Amerikan deneyimini bireysel hikâyeler üzerinden işleyen roman, müzikle edebiyat arasında güçlü bir bağ kuran, ritmik, katmanlı ve etkileyici bir okuma deneyimi sunuyor.