Melih Cevdet Anday’ın Gizli Emir adlı romanı, olağanüstü bir yönetim düzeninin hâkim olduğu, adı belirtilmeyen bir kentte geçiyor. Toplumsal hayatın merkezinde Asayişi Yerleştirme Olağanüstü Teşkilatı bulunurken, insanlar ne zaman geleceği ve ne içereceği bilinmeyen bir “gizli emir”in beklentisi içinde yaşamlarını sürdürüyor.
Roman boyunca sanatçılar, memurlar, siyasetçiler ve kent sakinleri üzerinden otorite, bürokrasi, korku, belirsizlik ve bireyin sistem karşısındaki konumu ele alınıyor. Anday, belirli kişi ve kurum adlarından özellikle uzak durarak anlatısını tek bir dönemin sınırlarının ötesine taşıyor; böylece baskı altında şekillenen toplumsal ilişkileri daha evrensel bir çerçevede sorguluyor.
Gizli Emir, politik atmosferi distopik ve yer yer absürt unsurlarla buluşturan, birey ile otorite arasındaki ilişkiye odaklanan güçlü bir roman. 1970 yılında yayımlanan eser, Melih Cevdet Anday’ın toplumsal gözlemini ve düşünsel yönünü öne çıkarırken, bekleyişin ve belirsizliğin insan davranışlarını nasıl biçimlendirebildiğine dair katmanlı bir edebî dünya kuruyor.
- Derleyen
- Sevengül Sönmez