İsmet Özel, 19 Eylül 1944’te Kayseri’nin Düvenönü semtinde doğdu. Polis memuru Ahmet Bey ile Sıdıka Hanım’ın altı çocuğunun en küçüğüdür. Babasının görevi nedeniyle çocukluğu farklı Anadolu şehirlerinde geçti.
İlköğrenimini Kastamonu Abdülhak Hamit İlkokulunda tamamladı. Ortaokulu ve lise birinci sınıfı Çankırı Lisesinde okuduktan sonra Ankara’ya taşındı; lise öğrenimini Ankara Gazi Lisesinde tamamladı.
1962’de Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesine girdi. Öğrencilik yıllarında Fikir Kulübünün yönetiminde görev aldı ve Türkiye İşçi Partisine katıldı. Siyasal çalışmalarının yoğunlaşması nedeniyle fakültedeki öğrenimini tamamlamadan 1966’da ayrıldı.
1967-1969 yılları arasında Sivas, Konya, Elazığ ve Muş’ta askerlik yaptı. Askerlik sonrasında ansiklopedi yayıncılığında kısa süre çalıştı; ardından Türkiye Mühendislik Haberleri dergisinde teknik sekreterlik görevini üstlendi.
İlk şiiri Yorgun, 1963’te Yelken dergisinde yayımlandı. İlk şiir kitabı Geceleyin Bir Koşu 1966’da, Evet, İsyan ise 1969’da çıktı. Bu dönemde kişisel huzursuzluğu, toplumsal başkaldırıyı ve devrimci duyarlılığı yoğun imgelerle birleştirdi.
Ataol Behramoğlu ile birlikte 1970’te Halkın Dostları dergisini çıkardı. Dergi, dönemin toplumcu şiir anlayışını eleştiren ve şiirde siyasal sorumlulukla estetik niteliğin birlikte korunmasını savunan bir yayın çizgisi taşıdı.
1970’lerin başında yaşadığı düşünsel sorgulama, dünya görüşünde belirgin bir dönüşüme yol açtı. Diriliş dergisinde 1974’te yayımlanan Amentü, İslami dünya görüşüne yönelişinin şiirdeki temel metinlerinden biri oldu. Cinayetler Kitabı, bu arayış ve dönüşüm döneminin şiirlerini bir araya getirdi.
1972’de Hacettepe Üniversitesi Fransız Dili ve Edebiyatı Bölümüne başladı ve 1977’de mezun oldu. Ticaret Bakanlığında çalıştı; daha sonra İstanbul Devlet Konservatuarında, ardından Mimar Sinan Üniversitesinde Fransızca okutmanlığı yaptı. Akademik görevinden 1998’de emekliye ayrıldı.
Yeni Devir, Millî Gazete, Yeni Şafak ve Gerçek Hayat gibi yayınlarda yazılar kaleme aldı. 1988’de Çıdam Yayınlarını kurdu. 2007’de İstiklâl Marşı Derneğinin kuruluşuna öncülük etti; daha sonra derneğin fahri genel başkanı oldu.
Erbain: Kırk Yılın Şiirleri, ilk dönem şiirlerinden olgunluk dönemi ürünlerine uzanan geniş bir seçki niteliğindedir. Kitapta yalnızlık, isyan, ölüm, aşk, inanç, özgürlük, sorumluluk ve insanın dünyadaki yerini belirleme çabası öne çıkar.
Bir Yusuf Masalı, geleneksel mesnevi yapısıyla modern şiir dilini birleştiren uzun şiir kitabıdır. Münacat, Naat, Sebeb-i Telif, Dibace ve bablar hâlinde düzenlenen eser, Kur’an’daki Yusuf kıssasının çağrışım alanını çağdaş insanın benlik ve hakikat arayışıyla buluşturur.
Eserde kaybolma ve bulunma, pişmanlık, aşk, kardeşlik, yalnızlık, sınanma ve kişinin kendi kimliğiyle yüzleşmesi işlenir. Klasik şiirin bölümleme biçimlerinden yararlanılırken serbest nazım, modern imgeler, ironi ve konuşma diline yaklaşan söyleyiş birlikte kullanılır.
Taşları Yemek Yasak, insanın ihtiyaçları, sahip olma tutkusu, bilgi, ahlâk, merhamet, emek ve sorumluluk üzerine denemelerden oluşur. Kitabın başlığındaki taş imgesi, kullanılmayan veya başkalarının yararına sunulmayan maddi ve manevi birikimi anlatır.
Eserde İslami emir ve yasaklar, yalnızca uyulması gereken kurallar biçiminde değil, insanın hakikati kavramasını sağlayan işaretler olarak ele alınır. İhtiyaç fazlası mal, güç, bilgi veya erdemin insanı olgunlaştırmak yerine ağırlaştırabileceği düşüncesi işlenir.
Üç Mesele, Zor Zamanda Konuşmak, Tehdit Değil Teklif ve Neyi Kaybettiğini Hatırla adlı kitaplarında modernleşme, teknoloji, yabancılaşma, İslam, siyaset ve Türkiye’nin dünya sistemi içindeki konumu üzerinde durdu. Şiir Okuma Kılavuzu’nda şiirin bilgisi, işlevi ve insanın kendisini tanımasındaki rolünü tartıştı.
Waldo Sen Neden Burada Değilsin?, düşünsel ve edebî gelişimini anlattığı entelektüel otobiyografisidir. Cuma Mektupları ve Tahrir Vazifeleri dizilerinde siyaset, medeniyet, ahlâk, Türklük, İslam ve gündelik hayat üzerine geniş kapsamlı yazılar yayımladı.
Çevirmen olarak siyaset felsefesi, bilim eleştirisi, Osmanlı tarihi ve İslami düşünce alanlarında eserleri Türkçeye kazandırdı. Taşları Yemek Yasak ile Türkiye Yazarlar Birliği Deneme Ödülü’nü, 2005’te Türkiye Yazarlar Birliği Üstün Hizmet Ödülü’nü aldı.
İsmet Özel’in şiiri yoğun imge, güçlü ritim, uzun dize, ani söyleyiş değişiklikleri, ironi ve kişisel hitaplarla biçimlenir. Şiir ve düşünce yazılarında insanın dünyadaki konumunu, modern hayatla hesaplaşmasını ve sahici bir varoluşa ulaşma çabasını merkeze alır.
#İsmetÖzel #TürkŞiiri #ModernTürkŞiiri #BirYusufMasalı #TaşlarıYemekYasak #Erbain #Deneme #İslamDüşüncesi #Varoluş #ToplumcuŞiir #ŞiirPoetikası #Düşünce
İsmet Özel’in Bibliosfer’deki ana sınıflandırma eksenleri şiir ve denemedir. Modern Türk şiiri, toplumcu şiir, İslami düşünce, poetika, entelektüel otobiyografi ve siyasal düşünce edebî kimliğinin temel alanlarını oluşturur.
İlk dönem şiirlerinde bireysel yalnızlık, yabancılaşma ve dünyada kendine yer bulamama duygusu öne çıkar. Geceleyin Bir Koşu, modernist imge dünyasıyla kişisel varoluş kaygısının birleştiği başlangıç dönemini temsil eder.
Evet, İsyan’da toplumcu ve devrimci duyarlılık belirginleşir. Ancak şiirleri doğrudan siyasal sloganlara dayanmaz; toplumsal sorumluluk, kişisel huzursuzluk, özgürlük ve sahicilik arayışıyla birlikte işlenir.
Cinayetler Kitabı ve Amentü, şairin düşünsel dönüşümünün merkezindedir. Sosyalist dünya görüşünden İslami dünya görüşüne geçiş, önceki şiirsel kimliğin bütünüyle terk edilmesi değil, varoluş ve hakikat arayışının yeni bir düşünsel temele yerleşmesi biçiminde gerçekleşir.
Erbain; modern şiir, otobiyografik şiir, varoluş, isyan, inanç ve ölüm başlıklarında yer alır. Farklı dönemlerde yazılmış şiirleri tek bir hayat ve düşünce serüveninin parçaları hâlinde birleştirir.
Bir Yusuf Masalı; uzun şiir, modern mesnevi, dinî göndermeler, benlik arayışı ve anlatı şiiri alanlarının kesişimindedir. Yusuf kıssası doğrudan yeniden anlatılmaktan çok çağdaş insanın kaybolma, sınanma ve kendini tanıma deneyimlerinin şiirsel çerçevesi olarak kullanılır.
Eserin biçiminde klasik mesnevi geleneğinin bölüm adları ile modern serbest şiirin ritmi bir araya gelir. Münacat ve Naat gibi geleneksel türler, kişisel ses, ironi, gündelik dil ve çağdaş imgelerle yeniden kurulur.
Taşları Yemek Yasak; deneme, İslam ahlâkı, ihtiyaç, mülkiyet, bilgi ve toplumsal sorumluluk başlıklarında yer alır. Kitaptaki taş imgesi, kullanılmayan ve başkalarının faydasına sunulmayan maddi veya manevi imkânların insan için bir yüke dönüşmesini anlatır.
Üç Mesele, Zor Zamanda Konuşmak, Cuma Mektupları ve Tahrir Vazifeleri; modernleşme eleştirisi, teknoloji, medeniyet, siyaset, Türklük ve Türkiye eksenindedir. Waldo Sen Neden Burada Değilsin? ise şiir, ideoloji ve inanç alanındaki değişimleri kişisel tarih üzerinden anlatır.
İsmet Özel’in temel üretim biçimleri şiir kitabı, uzun şiir, deneme, gazete yazısı, mektup, söyleşi, entelektüel otobiyografi, poetika ve çeviridir. Üslubunu ayırt eden unsurlar yoğun imge, güçlü ritim, uzun ve kırılmalı cümleler, ironi, polemik ve doğrudan hitaptır.
İsmet Özel’in Bibliosfer profili; modern Türk şiiri, toplumcu şiir, İslami düşünce, varoluş, hakikat, özgürlük, yabancılaşma, modernleşme eleştirisi, Türklük, poetika, deneme ve entelektüel otobiyografi başlıklarının kesişiminde yer alır.