Catherine Prasifka, 1996 yılında İrlanda’nın başkenti Dublin’de doğdu. Çocukluk ve gençlik yılları, internetin gündelik hayatın temel parçalarından birine dönüştüğü ve çevrim içi kimliklerin toplumsal ilişkileri giderek daha fazla etkilediği bir dönemde geçti.

Küçük yaşlardan itibaren hikâyeler yazdı ve özellikle fantastik edebiyatla ilgilendi. Gençlik yıllarında kurmaca dünyalar, popüler anlatılar ve çağdaş kültürün bireysel kimlik üzerindeki etkileri yazarlık ilgisinin başlıca alanlarını oluşturdu.

Trinity College Dublin’de İngiliz Edebiyatı eğitimi aldı ve 2018 yılında lisans öğrenimini tamamladı. Üniversite döneminde klasik ve çağdaş İngilizce edebiyatın yanı sıra tür edebiyatı, popüler kültür ve fantastik anlatı üzerine çalıştı.

Lisans eğitiminin ardından Glasgow Üniversitesinde Fantastik Edebiyat alanında yüksek lisans yaptı ve 2019 yılında mezun oldu. Fantastik edebiyatın toplumsal kaygıları, siyasal belirsizlikleri ve gündelik gerçekliği olağan dışı olaylar aracılığıyla temsil etme imkânları üzerinde durdu.

Akademik çalışmalarını University College Dublin’de sürdürdü. İrlanda folkloru, sözlü kültür, geleneksel anlatılar ve toplumsal hafıza alanlarındaki yüksek lisans eğitimini 2023 yılında tamamladı.

Yazarlığının yanında gençlere yönelik yaratıcı yazarlık çalışmalarında bulundu. Çocuklar ve gençlerle çalışan Fighting Words kuruluşunda gönüllü faaliyetlere katıldı; popüler edebiyat ve yaratıcı yazarlık alanlarında dersler ve atölyeler yürüttü.

İlk romanı None of This Is Serious, 2022 yılında yayımlandı. Dublin’de üniversite yaşamının sonuna yaklaşan Sophie ile arkadaşlarının yetişkinliğe geçiş sürecini, ekonomik güvensizlik, iklim kaygısı, arkadaşlık ve çevrim içi yaşam ekseninde ele aldı.

Romanın başkişisi Sophie, arkadaşlarının geleceklerine ilişkin kararlar almaya başladığı bir dönemde kendisini geride kalmış hisseder. Sosyal medya akışları, mesajlar ve sürekli çevrim içi olma hâli, karakterin kendisini başkalarıyla karşılaştırmasını ve güvensizliklerinin derinleşmesini sağlar.

Romanın gerçekçi Dublin dünyasında gökyüzünde beliren açıklanamaz bir çatlak, yaklaşan fakat tam olarak tanımlanamayan felaketin simgesine dönüşür. İnsanların bu olağan dışı durumu gündelik hayatlarının parçası hâline getirmesi, sürekli kriz ortamında yaşayan genç kuşağın kaygılarını yansıtır.

None of This Is Serious, çevrim içi ve çevrim dışı hayat arasındaki sınırların belirsizleşmesini inceler. Sosyal medya, karakterlerin gerçek yaşamdan uzaklaştığı ayrı bir alan değil; arkadaşlıklarını, aşk ilişkilerini, beden algılarını ve toplumsal konumlarını belirleyen gündelik gerçekliğin parçasıdır.

Roman, yayımlandığı yıl İrlanda’da çok satan kitaplar arasına girdi. An Post Irish Book Awards kapsamında Yılın Yeni Yazarı kategorisinde kısa listeye seçildi ve Prasifka’nın çağdaş İrlanda edebiyatında tanınmasını sağladı.

İkinci romanı This Is How You Remember It, 2024 yılında yayımlandı. Türkçeye Hatırladığın Gibi adıyla çevrilen eser, çocukluğundan itibaren internetle birlikte büyüyen genç bir kadının yaşamını ve kendi geçmişini hatırlama biçimini anlatır.

Roman, okura doğrudan seslenen ikinci kişi anlatımıyla kurulmuştur. “Sen” zamiri, başkişinin deneyimlerini hem kişisel bir itirafa hem de internet çağında büyüyen geniş bir kuşağın ortak hafızasına dönüştürür.

Anlatı, başkişinin dokuz yaşında ilk bilgisayarına kavuşmasıyla başlar. Sanal evcil hayvan siteleri, sohbet odaları, internet arkadaşlıkları ve çevrim içi takma adlar, çocukluk dünyasının yeni toplumsal çevresini oluşturur.

İnternet kullanımının giderek genişlemesiyle mahremiyet, cinsellik, beden ve başkalarının bakışı hakkındaki deneyimler de değişir. Çocuğun anlamlandıramadığı çevrim içi içerikler, ilerleyen yaşlarda utanç, suçluluk ve kendilik algısının parçalarına dönüşür.

İlk öpüşmesinin izni olmadan kaydedilip okul arkadaşları arasında paylaşılması, özel deneyimin dijital dolaşıma girmesini görünür hâle getirir. Başlangıçta ihlal ve ihanet olarak hissedilen durum, görüntü paylaşımının sıradanlaşmasıyla gündelik hayatın normal kabul edilen bir parçasına dönüşür.

Hatırladığın Gibi, internetin yalnızca bilgi ve iletişim aracı olmadığını; kişinin kendi bedenini, geçmişini ve ilişkilerini hangi görüntüler üzerinden hatırlayacağını da belirlediğini gösterir. Paylaşımlar, fotoğraflar ve başkalarının yorumları, kişisel hafızanın önüne geçebilir.

Romanın zaman çizgisi, dijital platformların ve çevrim içi alışkanlıkların değişimi aracılığıyla ilerler. Teknolojik dönüşüm, karakterin çocukluktan yetişkinliğe geçişinin ve her yaşta üstlendiği farklı çevrim içi kimliklerin göstergesi hâline gelir.

Eserde kadın bedeninin toplumsal temsilleri, aile içinde öğrenilen roller, cinsel rıza, utanç, aşk ve kişinin kendisine dışarıdan bakmaya alışması temel konular arasında yer alır. Başkişinin kendisini görüntülenecek ve değerlendirilecek bir nesne gibi algılaması, dijital kültürle toplumsal cinsiyet beklentilerinin kesişimini gösterir.

Romanın başlığı, geçmişin değişmez ve tarafsız bir kayıt olmadığı düşüncesine dayanır. İnsan, yaşadığı olayları yalnızca kendi deneyimleriyle değil, sonradan gördüğü görüntüler, başkalarının anlatıları ve çevrim içi izler aracılığıyla yeniden kurar.

Prasifka, 2024 yılında Trinity College Dublin’in Arts Council destekli Irish Writer Fellow görevine getirildi. Üniversitenin Oscar Wilde Centre bünyesinde yaratıcı yazarlık öğrencileriyle çalıştı ve lisans ile yüksek lisans düzeyinde atölyeler yürüttü.

Roman yazımı, anlatı yapısı, diyalog, tema geliştirme, anlatıcı seçimi ve yaratıcı çalışma alışkanlıkları üzerine eğitimler verdi. Akademik edebiyat eğitimiyle kurmaca yazarlığı arasında bağlantılar kurarak genç yazarların eser geliştirme süreçlerine katkıda bulundu.

Hatırladığın Gibi, İrem Uzunhasanoğlu’nun çevirisiyle 2026 yılında Doğan Kitap tarafından Türkçede yayımlandı. Roman, dijital dünyanın parçası olarak büyüyen bir kuşağın mahremiyet, beden, aile, aşk ve bellek deneyimlerini çağdaş İrlanda edebiyatı içinden aktardı.

Catherine Prasifka, internet çağındaki gençlerin duygusal ve toplumsal yaşamlarını gerçekçi anlatıyla spekülatif unsurları birleştirerek ele alan çağdaş İrlandalı romancılar arasında yer alır. Eserlerinde dijital kültür, dışarıdan gözlemlenen teknolojik bir değişim değil, karakterlerin düşünme ve hissetme biçimlerini belirleyen temel yaşam ortamıdır.

#İrlandalıYazar #ÇağdaşİrlandaEdebiyatı #Roman #DijitalKültür #SosyalMedya #Kadınlık #Bellek #Kimlik #BüyümeRomanı #SpekülatifKurgu #GençYetişkinlik #İnternetÇağı