İstanbul’u fethederek dünya tarihinin yönünü değiştiren II. Mehmed nasıl bir hükümdardı? Onu yalnızca büyük bir askerî komutan olarak değil, Osmanlı Devleti’ni bir imparatorluk düzenine taşıyan siyaset ve devlet adamı olarak nasıl değerlendirmek gerekir?

Prof. Dr. Halil İnalcık, Fatih Sultan Mehemmed Han’da yaklaşık altmış yıllık araştırma birikimini bir araya getirerek Fatih Sultan Mehmed’i ve onun dönemini kapsamlı biçimde inceliyor. Osmanlı-Bizans ilişkileri, İstanbul’un fethi, fetih sonrasında gerçekleştirilen idarî düzenlemeler, devlet kurumlarının yeniden yapılandırılması ve Fatih’in imparatorluk anlayışı eserin temel konuları arasında yer alıyor. Kitap, İnalcık’ın farklı dönemlerde yayımladığı çalışmalarının yanı sıra yeni yazılarını da içeriyor.

Eserde Fatih döneminin maliye düzeni, para sistemi, kanunnameler, saray ve devlet teşkilatı gibi konular da dönemin arşiv belgeleri ve birinci el kaynakları ışığında değerlendiriliyor. Böylece Fatih’in “İki Karanın Sultanı, İki Denizin Hakanı” ve “Kayser-i Rum” unvanlarında ifadesini bulan hükümdarlık anlayışı, dönemin siyasal dünyası ve Osmanlı’nın imparatorluk kimliğinin oluşumu içinde ele alınıyor.

Fatih Sultan Mehemmed Han, İstanbul’un fethinin ötesine geçerek II. Mehmed’in kişiliğini, siyasî hedeflerini ve Osmanlı Devleti’nin onun döneminde geçirdiği büyük dönüşümü anlamak isteyenler için Halil İnalcık’ın uzun yıllara dayanan araştırmalarını buluşturan temel ve kapsamlı bir tarih çalışmasıdır.