Şule Yüksel Şenler, 29 Mayıs 1938’de Kayseri’de doğdu. Asıl adı Yüksel’dir. Kıbrıs kökenli Ümran Hanım ile memur Tahsin Bey’in altı çocuğundan biri olarak dünyaya geldi. Babasının görevi nedeniyle ailesi farklı şehirlerde yaşadı.

Ailesi, Şenler henüz çocukken İstanbul’a yerleşti. İlköğrenimini Koca Ragıp Paşa İlkokulunda tamamladı. Ortaokulun ikinci sınıfındayken annesinin ağır bir rahatsızlık geçirmesi ve ailenin ekonomik koşullarının güçleşmesi üzerine örgün eğitimini bırakmak zorunda kaldı.

Bir terzinin yanında çalışmaya başlayarak dikiş, kalıp ve kıyafet tasarımı öğrendi. Bu mesleki deneyim, ilerleyen yıllarda kadın giyimi ve başörtüsü konusunda geliştirdiği tasarımların teknik altyapısını oluşturdu. Resim ve müzikle de ilgilendi; ney ve kanun çalmayı öğrendi.

Yazı hayatına on dört yaşında Yelpaze dergisinde yayımlanan hikâyeleriyle başladı. Yüksel adının erkek adı olarak algılanmasını önlemek amacıyla yazılarında adına Şule’yi ekledi ve edebiyat çevrelerinde Şule Yüksel imzasıyla tanındı.

1950’li yıllarda Kıbrıs mitinglerine katıldı ve topluluklar önünde şiirler okudu. Yirmi bir yaşında gazeteciliğe yönelerek Yeni İstiklal gazetesinin gençlik sayfasında yazmaya başladı. İlk dönem yazıları edebiyat, gençlik, toplumsal hayat ve kadınların gündelik sorunları çevresinde gelişti.

Faruk Nafiz Çamlıbel’in yayımladığı Kadın gazetesinde “Duyuşlar-Görüşler” başlığı altında düşünce yazıları kaleme aldı. Daha sonra Hür Söz, Yeni İstiklal, Babıalide Sabah ve Bugün gibi gazetelerde köşe yazıları ve kadın sayfaları hazırladı.

1960’lı yılların başında Adalet Partisinin Bakırköy Gençlik Kollarında görev aldı ve Edebiyat ve Kültür Kolu Başkanlığını yürüttü. Bu dönem, siyaset, basın ve toplumsal hareketler arasındaki ilişkiyi doğrudan gözlemlediği yıllar oldu.

1965 yılında yaşam biçiminde belirgin bir değişim yaşayarak dinî düşünce ve uygulamalara yöneldi. Başını örtmeye başladı ve inanç merkezli kadın kimliği, aile hayatı, eğitim ile toplumsal sorumluluk konularını yazılarının temel alanları hâline getirdi.

Terzilik bilgisinden yararlanarak dönemin şehirli kadın giyiminden izler taşıyan başörtüsü ve pardösü modelleri hazırladı. Genç kadınlar arasında yaygınlaşan bu başörtüsü biçimi kamuoyunda “Şulebaş” adıyla anıldı.

Şenler, Türkiye’nin farklı şehirlerinde kadın, aile, maneviyat, gençlik ve modernleşme üzerine konferanslar verdi. Konuşmaları özellikle eğitimli genç kadınların dinî kimlikle kamusal hayata katılması çevresindeki tartışmalarda etkili oldu.

Yeni İstiklal’de yayımlanan “İslam Kadınına Hitap” başlıklı yazısı nedeniyle 1967 yılında hakkında dava açıldı. Yazıları ve konferansları, başörtüsü, kadınların toplumdaki yeri ve laiklik tartışmalarının yoğunlaştığı bir dönemde geniş ilgi gördü.

1967-1971 yılları arasında Bugün gazetesinde düzenli olarak yazdı. 1969’da Seher Vakti dergisini çıkardı ve derginin başyazarlığını üstlendi. Dergi, kadın, gençlik, aile ve dinî hayat üzerine yazılara yer verdi.

İlk kitaplarından Hidayet 1969 yılında yayımlandı. Eser, insanın inançla tanışması, kendi yaşamını sorgulaması ve manevi dönüşüm geçirmesi üzerine yazılmış hikâye ve düşünce metinlerini bir araya getirdi.

Huzur Sokağı, 1969 yılında Bugün gazetesinde tefrika edilmeye başlandı ve 1970’te iki cilt hâlinde kitaplaştırıldı. Roman, İstanbul’un yoksul ve geleneksel bir mahallesinde yaşayan üniversite öğrencisi Bilal ile varlıklı ve modern bir çevreden gelen Feyza’nın ilişkisini merkezine aldı.

Romanda aşk hikâyesi; inanç, sınıfsal farklılıklar, mahalle dayanışması, aile, modernleşme ve manevi dönüşüm konularıyla birlikte işlendi. Fakir fakat dayanışma içindeki Huzur Sokağı, maddi refahla manevi huzur arasındaki karşılaştırmanın temel mekânı olarak kullanıldı.

Huzur Sokağı, 1970 yılında Yücel Çakmaklı tarafından Birleşen Yollar adıyla sinemaya uyarlandı. Başrollerini Türkan Şoray ile İzzet Günay’ın paylaştığı film, Türkiye’de “millî sinema” anlayışının erken örneklerinden biri oldu. Roman 2012 yılında aynı adla televizyon dizisine de uyarlandı.

Sağ El, Yılanla Tilki, Bir Bilinçli Öğretmene, Bize Ne Oldu ve Gençliğin Izdırabı 1970 yılında yayımlandı. Bu eserlerde gençlik, eğitim, ahlak, aile ilişkileri, toplumsal taklit ve kültürel değişim gibi konular öne çıktı.

Duyuşlar ile İslam’da ve Günümüzde Kadın 1975 yılında yayımlandı. Şenler bu çalışmalarında kadınların aile ve toplum içindeki sorumluluklarını, eğitimini, çalışma hayatını, giyim tercihlerini ve dinî kimliğini kendi düşünsel çerçevesi içinde değerlendirdi.

Her Şey İslam İçin 1978 yılında yayımlandı. Uygarlığın Gözyaşları ve Kız ve Çiçek ise 1990’da okurla buluştu. Yazılarında modern uygarlık, tüketim kültürü, toplumsal yabancılaşma, gençlerin değer dünyası ve insan ilişkilerindeki dönüşüm üzerinde durdu.

1971 yılında dönemin Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay’a yönelik açık mektubu nedeniyle tutuklandı. Hakkında verilen cezanın dokuz ay on günlük bölümünü Bursa Cezaevinde geçirdi. Cezaevi sonrasında yazılarını ve Anadolu’daki konferanslarını sürdürdü.

1980 sonrasında Zaman ve Millî Gazete başta olmak üzere farklı yayın organlarında yazdı. Makale, deneme, açık mektup ve konferans metinlerini kitaplarında topladı. Yazılı basınla başlayan etkisi, konuşmaları ve okuyucularıyla kurduğu doğrudan ilişkiler aracılığıyla genişledi.

Kadın ve Evlilik, daha önce kadın, aile ve evlilik üzerine kaleme aldığı metinlerin yeniden düzenlenmesiyle 2017 yılında yayımlandı. Eser, Şenler’in kadınlık, eş seçimi, aile içi sorumluluklar ve kuşaklar arası ilişkiler üzerine geliştirdiği düşünceleri bir araya getirdi.

Şule Yüksel Şenler, yaşamının son yıllarında sağlık sorunları nedeniyle kamusal faaliyetlerini azalttı. 28 Ağustos 2019’da İstanbul’da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. Cenazesi Eyüpsultan’daki Mihrişah Valide Sultan Haziresi’ne defnedildi.

Şule Yüksel Şenler; gazetecilik, roman, deneme, konferans ve kadınlara yönelik yayıncılık faaliyetleriyle Türkiye’nin din, kadın ve modernleşme tartışmalarında etkili olmuş yazarlardandır. Edebî konumu, kişisel dönüşüm hikâyelerini toplumsal değişim ve değer çatışmalarıyla birleştirmesiyle belirginleşir.

#TürkYazar #TürkGazeteci #MuhafazakârEdebiyat #İslamiEdebiyat #KadınYazını #ToplumsalDeğişim #Modernleşme #Aile #Gençlik #Başörtüsü #HuzurSokağı #TefrikaRoman