Nuriye Ortaylı, Türk hekim, halk sağlığı uzmanı, uluslararası sağlık programları danışmanı ve anı-biyografi türünde yazan kurmaca dışı eser yazarıdır. Ankara’da doğdu. TED Ankara Koleji, Ankara Fen Lisesi ve Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde öğrenim gördü. Uzmanlık eğitimini Dr. Zekai Tahir Burak Kadın Hastalıkları ve Doğum Hastanesi’nde tamamladı. Ankara, Gediz ve İstanbul’da çeşitli kurumlarda hekimlik yaptı.

2000’li yılların başında kariyer yönünü halk sağlığı, kalkınma programları ve uluslararası sağlık çalışmaları alanına çevirdi. Amerika Birleşik Devletleri’nde eğitim aldı; Johns Hopkins Üniversitesi’nde halk sağlığı, New York Üniversitesi’nde kamu yönetimi alanlarında yüksek lisans yaptı. Özbekistan, Tacikistan ve Gürcistan’da sağlık ve kalkınma programlarında görev aldı. Dünya Sağlık Örgütü Genel Merkezi’nde ve Birleşmiş Milletler Nüfus Fonu’nda çalıştı. Türkiye’ye döndükten sonra bağımsız danışman olarak Orta Asya, Orta Doğu ve Afrika’daki ulusal sağlık programlarına katkı sundu.

Ortaylı’nın yazarlık çizgisi, mesleki sağlık yazarlığından çok kişisel hafıza, aile tarihi, sözlü tarih, göç, savaş, vatansızlık, sürgün ve kadın yaşamı anlatısı etrafında şekillenir. Çeşitli mecralarda seyahat, toplum ve sağlık konulu yazılar kaleme almış; özellikle pandemi döneminde halk sağlığına ilişkin değerlendirmeler yayımlamıştır. Kitap alanındaki en belirgin çalışması, annesi Şefika Karaşay Ortaylı’nın hayatını merkeze alan Annem Şefika’dır.

Annem Şefika: Kırım’dan Stalingrad’a, Avusturya’dan Ankara’ya, Şefika Karaşay Ortaylı’nın 20. yüzyılın büyük kırılmaları içinden geçen hayatını anlatan bir anı-biyografi ve aile hafızası kitabıdır. Eser, Kırım’dan Stalingrad’a, savaş yıllarından Nazi kamplarına, Avusturya’dan Ankara’ya uzanan bir hayat çizgisini aktarır. Şefika Ortaylı’nın yoksulluk, baskı, göç, vatansızlık ve yeni bir ülkede yeniden hayat kurma deneyimi kitabın temel eksenini oluşturur.

Kitap yalnızca bireysel bir aile hikâyesi değildir; savaşların, sürgünlerin, ideolojik baskıların ve yerinden edilmenin insan hayatı üzerindeki etkilerini kişisel tanıklık üzerinden görünür kılar. Nuriye Ortaylı, annesinin yıllar boyunca günlük sohbetlerde aktardığı anıları bir araya getirerek sözlü aile hafızasını yazılı bir anlatıya dönüştürür. Bu yönüyle eser, büyük tarih anlatılarının dışında kalan sıradan ama güçlü insan hikâyelerine odaklanan bir hafıza metni niteliği taşır.

Annem Şefika’da merkezî figür, yalnızca acılardan geçmiş bir kadın değil; Türkiye’de Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde Rus Dili hocalığı yapmış, öğrenciler yetiştirmiş, anlatmayı ve dinlemeyi bilen güçlü bir kişilik olarak çizilir. Kitapta aile, göç, eğitim, kadın emeği, kültürel aktarım, dil, yurtsuzluk ve insan kalabilme meselesi birlikte işlenir.

Nuriye Ortaylı’nın Bibliosfer’deki yeri, roman ya da edebî kurmaca alanında değil; anı-biyografi, aile tarihi, sözlü tarih, halk sağlığı bağlantılı yazarlık ve kişisel hafıza anlatısı içinde değerlendirilmelidir. Annem Şefika, hem Ortaylı ailesinin tarihine hem de Kırım, savaş, göç ve Türkiye’de yeniden kök salma deneyimine açılan kurmaca dışı bir tanıklık kitabı olarak öne çıkar.

#TürkYazar #HekimYazar #HalkSağlığı #Anı #Biyografi #AileTarihi #SözlüTarih #AnnemŞefika #ŞefikaOrtaylı #Kırım #Göç #Tanıklık