Bibliosfer
0.0/10 0 kişi
0 Kitap
0 Okunma
0 Beğeni
0 Takipçi
Doğum tarihi 03-10-1953
Doğum yeri Ankara

#NilüferGöle, 1953 yılında Ankara’da doğdu. Ortaöğrenimini Ankara Kolejinde tamamladı. Gençlik yıllarında Türkiye’nin hızlı toplumsal ve siyasal dönüşümlerine tanıklık etmesi, modernleşme süreçleri, toplumsal hareketler, kültürel kimlikler ve farklı hayat biçimlerinin kamusal alandaki karşılaşmalarıyla ilgilenmesinde etkili oldu.

Orta Doğu Teknik Üniversitesi #sosyoloji Bölümünden 1974’te mezun oldu. Aynı üniversitenin Ekonomi Bölümünde başladığı lisansüstü öğrenimini Fransa’da sürdürdü. Paris 1 Üniversitesinde yüksek lisans yaptıktan sonra École des Hautes Études en Sciences Sociales’de sosyoloji doktorasını tamamladı.

Doktora çalışmasını Fransız sosyolog Alain Touraine’in danışmanlığında hazırladı. Türkiye’deki mühendislerin mesleki kimlikleri, siyasal yönelimleri ve #modernleşme sürecindeki konumları üzerine yürüttüğü araştırma, daha sonra Mühendisler ve İdeoloji adıyla kitaplaştırıldı. Bu çalışmada teknik bilgiye sahip seçkinlerin toplumu dönüştürme düşüncesiyle siyasal ideolojiler arasındaki ilişkileri inceledi.

Akademik kariyerinin ilk döneminde Paris’teki Maison des Sciences de l’Homme ve École Supérieure de Commerce de Paris gibi kurumlarda çalıştı. Fransa’daki araştırmaları sırasında toplumsal hareketler sosyolojisi, kültürel değişim ve modern toplumların dönüşümü üzerine yürütülen tartışmalarla yakından ilgilendi.

1986’da Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümünde öğretim üyesi olarak göreve başladı. 2001’e kadar devam eden bu dönemde Türkiye’nin modernleşme deneyimi, İslami hareketler, kadınların kamusal alandaki görünürlüğü, #toplumsalcinsiyet, sekülerlik ve kültürel kimlikler üzerine araştırmalar yaptı. Yetiştirdiği öğrenciler ve yürüttüğü çalışmalarla Türkiye’de çağdaş sosyolojinin gelişimine katkıda bulundu.

1991’de yayımlanan #ModernMahrem: Medeniyet ve Örtünme, Nilüfer Göle’nin akademik çalışmalarında önemli bir dönüm noktası oldu. Eserde Türkiye’nin modernleşmesini yalnızca devlet kurumları, ekonomi, kentleşme ve siyasal yapı üzerinden değil; kadın bedeni, örtünme, mahremiyet, kadın-erkek ilişkileri ve gündelik hayat üzerinden değerlendirdi.

Modern Mahrem’in merkezinde eğitimli, kentli ve başörtülü kadınların #kamusalalan içinde görünür hâle gelmesi bulunur. Göle, bu kadınların deneyimini modernlikten uzaklaşma şeklinde açıklamak yerine eğitim, kentleşme ve siyasal katılım yoluyla modern kamusal alanın içinde yeni bir özneleşme biçimi olarak değerlendirdi.

Çalışma, modernlik ile gelenek, #sekülerlik ile dindarlık ve kamusal alan ile mahremiyet arasında değişmez sınırlar bulunmadığını gösterdi. Göle’ye göre bu alanlar toplumsal aktörlerin karşılaşmaları, gerilimleri, taklitleri ve karşılıklı etkilenmeleri sonucunda sürekli yeniden biçimlenmektedir.

Modern Mahrem, Musulmanes et modernes ve The Forbidden Modern: Civilization and Veiling adlarıyla farklı dillere çevrildi. Kitap; İslami örtünme, kadınların kamusal görünürlüğü, beden politikaları, seküler modernlik ve toplumsal cinsiyet üzerine yürütülen uluslararası araştırmaların temel başvuru kaynaklarından biri hâline geldi.

Melez Desenler ve İslamın Yeni Kamusal Yüzleri adlı eserlerinde modernleşmeyle #İslam kimliklerinin karşılaşmasından doğan yeni kültürel biçimlere yöneldi. Eğitim, kentleşme, tüketim, sanat, moda, siyasal katılım ve gündelik hayatın İslami kimlikleri nasıl dönüştürdüğünü araştırdı.

Göle, #Batıdışımodernlik ve #çoğulmodernlikler kavramlarıyla modernleşmenin bütün toplumlarda aynı modeli izlemediğini ortaya koydu. Türkiye ve Müslüman toplumların deneyimlerini Batı modernliğinin tamamlanmamış örnekleri olarak değil, kendi tarihsel ve kültürel dinamikleri içinde gelişen modernlik biçimleri olarak ele aldı.

2001’de Paris’teki École des Hautes Études en Sciences Sociales’de araştırma yöneticisi ve sosyoloji profesörü olarak göreve başladı. Araştırmalarını Türkiye’den Avrupa’ya genişleterek İslam’ın Avrupa kamusal alanındaki görünürlüğü, Müslüman vatandaşlık deneyimleri, camiler, başörtüsü, helal tüketim, sanat, dinî semboller ve kültürlerarası tartışmalar üzerinde yoğunlaştı.

2008’de Avrupa Araştırma Konseyi tarafından verilen ERC Advanced Grant desteğine değer görülen EuroPublicIslam projesini başlattı. 2009-2013 yılları arasında yürütülen çalışmada Avrupa’nın yirmi bir kentinde Müslümanlar ve Müslüman olmayan Avrupalılarla görüşmeler ve tartışma toplantıları gerçekleştirildi. Proje, İslam’ın Avrupa kamusal alanındaki görünürlüğünü yalnızca kurumlar üzerinden değil, gündelik karşılaşmalar ve kamusal tartışmalar üzerinden incelemeyi amaçladı.

Bu araştırmanın sonuçlarını Gündelik Yaşamda Avrupalı Müslümanlar adlı kitabında bir araya getirdi. Başörtüsü, cami inşası, helal kesim, sünnet ve kutsal değerlerin sanat yoluyla temsil edilmesi gibi tartışmalardan hareketle #AvrupalıMüslümanlar ile diğer Avrupalıların aynı kamusal alanı nasıl paylaştıklarını ve birlikte yaşama biçimlerini nasıl yeniden oluşturduklarını inceledi.

Gündelik Yaşamda Avrupalı Müslümanlar, 2017’de Avrupa Dayanışma Merkezi ile Jan Nowak-Jeziorański Doğu Avrupa Koleji tarafından verilen Yeni Avrupa Elçisi Büyük Ödülü’ne değer görüldü. Ödül, Avrupa’nın geleceğine ilişkin özgün bir yaklaşım ortaya koyan ve Lehçede yayımlanan bir kitaba verildi; Göle’nin eseri, yirmi bir Avrupa kentinde yürütülen saha araştırmasına dayanması ve Müslümanlarla Müslüman olmayanların ortak yaşamını karşılaşmalar üzerinden incelemesi nedeniyle seçildi.

İç İçe Girişler: İslam ve Avrupa ile Seküler ve Dinsel: Aşınan Sınırlar adlı eserlerinde İslam ile Avrupa’yı birbirinden bağımsız kültürel dünyalar olarak değerlendirmedi. Göç, vatandaşlık, sanat, hukuk, kamusal tartışmalar ve gündelik yaşam aracılığıyla bu dünyaların birbirini dönüştürdüğünü gösterdi. Sekülerlik ile dindarlık arasındaki ilişkinin kişisel hayat, devlet ve kamusal alan düzeylerinde farklı biçimlerde kurulduğunu inceledi.

Göle’nin sosyolojik yöntemi, genel kuramsal tartışmalarla gündelik hayatın küçük ayrıntılarını bir araya getirir. Görüşmelerden, gözlemlerden, tartışma gruplarından, şehir araştırmalarından ve görsel malzemelerden yararlanır. Beden, kıyafet, mekân, sanat, estetik ve mahremiyet gibi alanları siyasal ve kültürel değişimin anlaşılmasını sağlayan sosyolojik veriler olarak değerlendirir.

Araştırmalarının ilerleyen döneminde meydan hareketleri, kitlesel buluşmalar ve çağdaş kamusal alan biçimleri üzerinde durdu. Maidan, Tahrir, Gezi, Occupy ve benzeri hareketlerin insanların bireysel kimliklerini koruyarak ortak bir kamusal eylemin parçası olmalarına imkân sağlayan yeni siyasal biçimler ortaya çıkardığını savundu.

Public Space Democracy projesinde kamusal eylem, kamusal normlar, toplumsal hafıza, sanat ve vatandaşlık ilişkilerini inceledi. Projenin sonuçları 2022’de Public Space Democracy: Performative, Visual and Normative Dimensions of Politics in a Global Age adlı ortak kitapta yayımlandı. Aynı yıl Richard Rechtman, Yves Cohen ve Sandra Laugier ile birlikte hazırladığı Revendiquer l’espace public adlı çalışmada meydan hareketlerinin kamusal alanı ve siyasal katılım biçimlerini nasıl yenilediğini ele aldı.

2020-2025 yılları arasında yürüttüğü AgorAkademi projesinde sosyal bilimleri, beşerî bilimleri ve sanatı bir araya getirdi. Kamusal alanın yalnızca siyasal kurumlarla değil, insanların bir araya gelmeleri, görünürlük kazanmaları, sanat üretmeleri ve ortak deneyimler oluşturmaları yoluyla meydana geldiğini araştırdı.

Nilüfer Göle’nin akademik çalışmaları farklı ülkelerde çeşitli ödül ve unvanlarla karşılık buldu. EuroPublicIslam projesi 2008’de Avrupa Araştırma Konseyinin ileri araştırmalara verdiği ERC Advanced Grant desteğini aldı. 2012’de Almanya’daki Leuphana Üniversitesi tarafından sosyoloji ve kültürlerarası araştırmalara katkıları nedeniyle fahri doktora unvanıyla onurlandırıldı.

Fransa, modernlik, sekülerlik ve kültürlerarası ilişkiler üzerine yürüttüğü çalışmalar nedeniyle Göle’yi Légion d’honneur şövalyelik nişanına layık gördü. 2018’de farklı Akdeniz kültürleri arasındaki diyaloğu güçlendiren eserleri nedeniyle Akdeniz Kültürü Ödülü’nün Sivil Toplum bölümünü aldı. 2020’de ise Fransa’nın önemli devlet nişanlarından Ordre national du Mérite ile onurlandırıldı.

Nilüfer Göle, 2001-2022 yılları arasında EHESS’te sosyoloji profesörü olarak görev yaptı ve 2022’de emekliye ayrıldı. Emekliliğinin ardından CESPRA ile akademik bağını, seminerlere katılımını ve kamusal alan üzerine araştırmalarını sürdürdü. Modernleşme, İslam, sekülerlik, kadın, beden, mahremiyet ve #kültürlerarasıkarşılaşmalar arasındaki ilişkileri özgün kavramlarla inceleyen çalışmalarıyla çağdaş Türk sosyolojisinin uluslararası alanda tanınan isimlerinden biri oldu.