Mehmet Yaşar Ertaş, Osmanlı askerî tarihi, sefer organizasyonu, savaş lojistiği, sosyal ve ekonomik tarih ile seyahatnameler üzerine çalışan Türk tarihçi ve akademisyendir. Doğum tarihi ve doğum yeri güvenilir kurumsal kaynaklarda açıklanmamıştır.

Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi Tarih Öğretmenliği Bölümünden 1992 yılında mezun oldu. Lisans eğitiminin ardından akademik çalışmalarını Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsünde sürdürdü.

Yüksek lisans çalışmasında 18. yüzyıl başlarına ait bir Üsküdar şer‘iyye sicilini inceledi. Doktora çalışmasını Mora’nın fethi sırasında Osmanlı sefer organizasyonu üzerine hazırladı. Bu araştırma, ilerleyen yıllarda askerî tarih çalışmalarının temelini oluşturdu.

Akademik hayatının ilk döneminde Celal Bayar Üniversitesi ve Marmara Üniversitesinde araştırma görevlisi olarak çalıştı. 2001 yılında Pamukkale Üniversitesinde öğretim üyeliğine atandı.

2014 yılında Sakarya Üniversitesi Tarih Bölümünde göreve başladı. Çalışmalarını Sakarya Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Tarih Bölümünde profesör olarak sürdürdü.

Ertaş’ın araştırmaları, savaş tarihini yalnızca meydan muharebeleri, komutanlar ve siyasi sonuçlar üzerinden açıklamakla sınırlı değildir. Orduların toplanması, askerlerin sevki, iaşe, ulaşım, haberleşme, finansman, konaklama ve yol sistemleri gibi savaşın uygulanmasını mümkün kılan unsurlara yönelir.

İlk müstakil kitapları arasında 2007’de yayımlanan XV-XVI. Yüzyıllarda Karaağaç-ı Gölhisar (Acıpayam) Kazası bulunur. Eser, Osmanlı taşrasındaki yerleşim, nüfus ve idari yapıyı arşiv belgeleri üzerinden ele aldı.

Aynı yıl yayımlanan Sultanın Ordusu: Mora Fethi Örneği 1714-1716, Osmanlı ordusunun 18. yüzyıl başındaki sefer organizasyonunu Mora Seferi üzerinden inceledi. Kitap, ordunun askerî başarısının yalnızca savaş alanındaki taktiklere değil, uzun süreli planlama ve lojistik hazırlıklara dayandığını gösterdi.

Sultanın Ordusu’nda askerlerin göreve çağrılması, birliklerin toplanması, silah ve mühimmatın hazırlanması, erzak temini, nakliye hayvanları, donanma desteği, menziller ve sefer güzergâhları birlikte değerlendirildi. Böylece Osmanlı ordusu hareket hâlindeki büyük bir idari ve ekonomik yapı olarak ele alındı.

Ertaş, Sırrı Efendi’nin kaleme aldığı Risâletü’t-Târîh-i Nâdir Şâh adlı metni yayıma hazırladı. Çalışma, Nadir Şah dönemindeki Osmanlı-İran mücadelesi ile Kars kuşatmasına ilişkin birinci elden anlatının tarih araştırmalarına kazandırılmasını sağladı.

Hacer Kılıçaslan ile birlikte hazırladığı Kûtü’l-Amâre 1916: Olaylar, Hatıralar, Raporlar adlı çalışmada Birinci Dünya Savaşı’nın Irak Cephesi’ndeki önemli muharebelerinden biri farklı türden belgeler, hatıralar ve değerlendirmeler aracılığıyla ele alındı.

Arnavutluk’tan Basra’ya: 18. Yüzyılda Kayserili Bir Kâtibin Seyahat Anıları 2020’de yayımlandı. Ertaş bu çalışmada Yazıcı Murtaza adlı Osmanlı kâtibinin seyahat anlatısını hazırlayarak sıradan bir devlet görevlisinin yolculuklarını, gözlemlerini ve kendi benliğini anlatma biçimini inceledi.

Seyahatnameler üzerine yaptığı çalışmalarda Evliya Çelebi’nin yollar, köprüler, kaldırımlar, kervansaraylar, hastalıklar, zanaatkârlar ve sınır bölgeleri hakkındaki gözlemlerine yöneldi. Seyahat metinlerini yalnızca coğrafi bilgi kaynakları olarak değil, toplumun gündelik hayatını ve zihniyetini yansıtan anlatılar olarak değerlendirdi.

Osmanlı savaş organizasyonu hakkındaki makalelerinde ordunun toplanması, menzil sistemi, askerî güzergâhlar, kışlaklar, sefer finansmanı ve lojistik destek konularını araştırdı. Osmanlı savaş gücünün merkezî yönetim, taşra idaresi, yerel halk, esnaf ve ulaşım ağları arasındaki koordinasyona bağlı olduğunu ortaya koydu.

Rodos Kuşatması 1522, 2022 yılında fethin beş yüzüncü yılı dolayısıyla yayımlandı. Kitapta Kanuni Sultan Süleyman’ın Rodos Seferi’nin siyasi arka planı, Osmanlı ve Hospitalye kuvvetlerinin yapısı, kuşatma hazırlıkları, tahkimatlar ve savaş teknikleri görsel malzemelerle birlikte anlatıldı.

Mohaç Muharebesi 1526, 2025 yılında Görsel Osmanlı Savaş Tarihi dizisinde yayımlandı. Eser, Mohaç Muharebesi’ni tek başına bir savaş alanı başarısı olarak değil, Osmanlı-Habsburg rekabeti ve Avrupa’daki siyasi gelişmeler içinde ele aldı.

Kitapta Osmanlı-Macar ilişkileri, savaşa giden diplomatik süreç, orduların yapısı, sefer hazırlıkları, güzergâh, arazi şartları, stratejiler, taktikler ve muharebenin sonuçları birlikte değerlendirildi. Haritalar, minyatürler, planlar, resimler ve fotoğraflar tarihsel anlatımın görsel kaynaklarını oluşturdu.

Ertaş, Osmanlı askerî tarihinin yanında taşra yönetimi, âyan aileleri, yerel güçler, nüfus, yerleşim, eşkıyalık, salgın hastalıklar ve Osmanlı toplumunun gündelik hayatı üzerine de çalışmalar yayımladı. Bu araştırmalar, askerî olaylarla toplumsal ve ekonomik yapı arasındaki ilişkiyi genişletti.

Tarih Bilimi ve Metodolojisi, Tarih İçin Metodoloji ve Tarih ve Diğer Bilimler gibi ortak çalışmalarda editör ve bölüm yazarı olarak yer aldı. Tarihsel proje hazırlama, Osmanlı belgelerini kullanma, disiplinler arası araştırma ve tarih yazımının yöntem sorunları üzerinde durdu.

Osmanlı’da Yönetim ve Savaş, Osmanlı’da Diplomasi, Siyaset ve Savaş, Osmanlı Dönemi Akdeniz Dünyası ve Kûtü’l-Amâre 1916 gibi kitapların hazırlanmasına editör olarak katkıda bulundu. Akademik araştırmanın yanında tarih bilgisinin daha geniş okur kitlesine ulaştırılması için görsel ve erişilebilir yayınlarda da eserler verdi.

Mehmet Yaşar Ertaş, Osmanlı savaş tarihini cephedeki çatışmalardan ibaret görmeyen; savaşın arkasındaki yönetim, ekonomi, ulaşım, insan gücü ve bilgi ağlarını birlikte inceleyen çalışmalarıyla tanındı.

#MehmetYaşarErtaş #OsmanlıTarihi #AskerîTarih #SultanınOrdusu #MohaçMuharebesi #RodosKuşatması #SeferOrganizasyonu #SavaşLojistiği #Seyahatname #OsmanlıOrdusu #SosyalTarih #TarihMetodolojisi