Feride Çiçekoğlu, 27 Ocak 1951’de Ankara’da doğdu. Çocukluk ve gençlik yılları Ankara’da geçti. İlk, orta ve lise öğrenimini Ankara Maarif Koleji’nde tamamladı. 1968’de mezun olduktan sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’ne girdi ve 1972’de mimarlık eğitimini tamamladı. Aynı kurumda çevre psikolojisi alanında yüksek lisans yaptı.
Fulbright bursuyla Amerika Birleşik Devletleri’ne gitti. Pennsylvania Üniversitesi’nde doktora çalışmasını tamamladı. Doktora çalışmaları kent, mimarlık, ütopya, ideal şehir, çevre ve mekân kavramları çevresinde şekillendi. Türkiye’ye döndükten sonra Gazi Üniversitesi’nde öğretim üyesi olarak çalıştı.
Feride Çiçekoğlu’nun edebiyat ve sinema dünyasındaki en bilinen eseri Uçurtmayı Vurmasınlar’dır. 1986’da yayımlanan bu ilk kitabı, cezaevi ortamını bir çocuğun bakışıyla anlatır. Barış adlı çocuğun mektupları ve gözlemleri üzerinden kurulan eser, sert bir mekânı çocuğun saf, meraklı ve duygusal dünyasıyla karşı karşıya getirir.
Uçurtmayı Vurmasınlar, kısa sürede geniş okur kitlesine ulaştı ve Türk edebiyatında çocuk bakışıyla yazılmış etkili anlatılardan biri olarak yer edindi. Çiçekoğlu, bu kitabından uyarladığı senaryoyla sinemaya yöneldi. Tunç Başaran’ın yönettiği Uçurtmayı Vurmasınlar filmi, 1989’da Antalya Altın Portakal Film Festivali’nde ödüller aldı; Çiçekoğlu da En İyi Senaryo Ödülü’ne değer görüldü.
Yazarın öykü kitapları arasında Sizin Hiç Babanız Öldü mü? önemli bir yere sahiptir. Bu kitapta 1980-1990 döneminin izleri, aile, bellek, kayıp, çocukluk, kadınlık, şehir ve zaman geçişleri çevresinde işlenir. Çiçekoğlu’nun mimarlık birikimi, öykülerinde görsel ayrıntı, mekân duygusu ve sinematografik anlatım olarak hissedilir.
100’lük Ülkeden Mektuplar ve Suyun Öte Yanı, onun edebiyat ve sinema arasında kurduğu anlatı dünyasının diğer örnekleri arasında yer alır. Bu metinlerde kişisel hafıza, mekân, sınırlar, yolculuk, çocuk bakışı, kadın deneyimi ve toplumsal atmosfer farklı biçimlerde öne çıkar.
Feride Çiçekoğlu, sinema alanında da üretken bir isimdir. Uçurtmayı Vurmasınlar’ın yanı sıra Suyun Öte Yanı, Piano Piano Bacaksız ve Umuda Yolculuk gibi filmlerin senaryo süreçlerinde yer aldı. Senaryolarında edebiyattan gelen duyarlık, mekân bilgisi, karakter gözlemi ve güçlü görsel anlatım birleşir.
Akademik çalışmalarında sinema, kent, temsil, uyarlama, anlatı, cinsiyet, mekân, televizyon ve dişil öznellik gibi başlıklara yöneldi. İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde sinema ve televizyon alanında öğretim üyeliği yaptı. Vesikalı Şehir ve Şehrin İtirazı gibi kitaplarında İstanbul, sinema, kent belleği, mekân temsili ve görsel kültür üzerine düşüncelerini bir araya getirdi.
Uzun bir aradan sonra yayımlanan Milföy ve Arkadaşları, Feride Çiçekoğlu’nun roman türündeki son dönem çalışmalarından biridir. Bu romanda ormana terk edilen bir köpek olan Milföy’ün sesiyle insan, hayvan, masumiyet, hafıza, terk edilme ve dostluk temaları işlenir. Kitap, Uçurtmayı Vurmasınlar’daki çocuk bakışının duyarlığını hayvan anlatıcının dünyasına taşıyan bir metin olarak değerlendirilebilir.
Feride Çiçekoğlu, edebiyat, sinema, mimarlık ve akademi alanlarını birleştiren çok yönlü bir yazardır. Roman, öykü, senaryo, sinema yazısı, kent yazısı ve akademik çalışma alanlarında üretim yapmıştır. Yazarlığında çocuk bakışı, mekân duygusu, bellek, kadın deneyimi, görsel anlatım ve sinema dili belirgin yer tutar.
#TürkYazar #AnkaraDoğumluYazar #Romancı #Öykücü #Senarist #MimarYazar #AkademisyenYazar #SinemaYazarı #UçurtmayıVurmasınlar #SizinHiçBabanızÖldüMü #VesikalıŞehir #Şehrinİtirazı
Feride Çiçekoğlu’nun yazarlığı roman, öykü, senaryo, sinema yazısı, mimarlık, kent çalışmaları, akademik yazı, çocuk bakışı, mekân, bellek, görsel anlatım, kadın deneyimi ve uyarlama ilişkisi çevresinde değerlendirilmelidir.
Onu yalnızca romancı ya da yalnızca senarist olarak sınıflandırmak eksik kalır. Çiçekoğlu; mimar-yazar, akademisyen-yazar, senarist, öykücü, romancı, sinema yazarı ve kent üzerine düşünen çok yönlü bir kültür insanıdır. Mimarlık eğitimi ve sinema çalışmaları, edebî metinlerindeki mekân duygusunu ve görsel anlatımı güçlendirmiştir.
Uçurtmayı Vurmasınlar, Çiçekoğlu’nun yazarlığının merkezindeki eserdir. Roman, kapalı ve ağır bir mekânı bir çocuğun bakışıyla anlatır. Bu bakış, metni doğrudan sert bir tanıklık metni olmaktan çıkarır; masumiyet, merak, sevgi, korku ve özgürlük arzusu çevresinde dokunaklı bir anlatıya dönüştürür. Uçurtma imgesi, çocukluk, gökyüzü, umut ve dış dünya arzusunu taşıyan güçlü bir semboldür.
Bu eserin sinema uyarlaması, Çiçekoğlu’nun edebiyat ile sinema arasındaki geçişini görünür kılar. Uçurtmayı Vurmasınlar senaryosu, onun yazarlığında metin ile görüntü, çocuk bakışı ile mekân, duygusal yoğunluk ile sade anlatım arasındaki dengeyi gösterir. Bu nedenle Çiçekoğlu’nun senaristliği, edebî üretiminden ayrı değil, onun doğal uzantısı olarak değerlendirilmelidir.
Sizin Hiç Babanız Öldü mü?, Çiçekoğlu’nun öykücülüğünde bellek, kayıp, aile ve zaman geçişleriyle kurduğu anlatı biçimini gösterir. Öykülerinde kokular, renkler, sesler ve mekânlar hafızayı tetikleyen unsurlar olarak çalışır. Bu yön, onun mimarlık ve sinema birikiminin edebî dile nasıl yansıdığını gösterir.
Vesikalı Şehir ve Şehrin İtirazı, Feride Çiçekoğlu’nun sinema, kent ve görsel kültür üzerine düşünen akademisyen-yazar kimliğini öne çıkarır. Bu kitaplarda İstanbul, sinemadaki temsil biçimleri, kentsel hafıza, modernleşme, kadınlık, mekân ve görsel anlatı birlikte ele alınır. Çiçekoğlu’nun kent yazıları, mimarlık bilgisini sinema ve kültür okumasıyla birleştirir.
Milföy ve Arkadaşları, yazarın geç dönem roman üretiminde farklı bir anlatıcı sesi denediği metinlerden biridir. Hayvan anlatıcı üzerinden masumiyet, terk edilme, dostluk, hafıza ve insan dünyasının kırılganlığı anlatılır. Bu kitap, Çiçekoğlu’nun çocuk bakışı ve masumiyet temasını yeni bir anlatı düzlemine taşıdığını gösterir.
Feride Çiçekoğlu’nun üslubu yalın, görsel, duyarlı ve mekân bilinci güçlü bir yapıdadır. Olayları yüksek sesli dramatik vurgularla değil, bakış açısı, ayrıntı, suskunluk ve mekân duygusu üzerinden kurar. Çocukların, kadınların, şehirlerin ve kapalı mekânların deneyimleri onun yazarlığında özel bir yer tutar.
Çiçekoğlu’nun edebiyat ve sinema içindeki önemi, kişisel tanıklık, çocuk duyarlığı, mekân algısı ve görsel anlatımı birlikte kullanabilmesinden gelir. Eserlerinde kapalı mekânlar ile özgürlük arzusu, şehir ile hafıza, bireysel deneyim ile toplumsal atmosfer arasında güçlü bağlar kurar.
Genel değerlendirmeyle Feride Çiçekoğlu, Bibliosfer’de romancı / öykücü / senarist / mimar-yazar / akademisyen-yazar / sinema yazarı / kent yazarı kategorilerinde yer alır. Edebî kimliği, Uçurtmayı Vurmasınlar başta olmak üzere çocuk bakışı, mekân duygusu, bellek, görsel anlatım ve sinema diliyle kurduğu güçlü anlatılarla belirginleşir.