Behçet Necatigil, asıl adıyla Mehmet Behçet, 14 Nisan 1916’da İstanbul’un Fatih semtinde doğdu. Babası müderris Mehmet Necati Efendi, annesi Fatma Bedriye Hanım’dır. Annesini küçük yaşta kaybetti. Çocukluk yılları aile kayıpları, sağlık sorunları ve farklı şehirlerde geçen eğitim hayatıyla şekillendi.

İlköğrenimine Beşiktaş Cevri Usta İlkokulu’nda başladı; babasının görevi sebebiyle bir süre Kastamonu’da öğrenim gördü. Ortaokul yıllarında sağlık sorunları nedeniyle eğitimine ara verdi. Daha sonra İstanbul’a döndü ve Kabataş Lisesi’nde öğrenimini sürdürdü. 1936’da Kabataş Lisesi’ni edebiyat kolu birincisi olarak bitirdi.

1936’da Yüksek Öğretmen Okulu öğrencisi olarak İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne girdi. 1940’ta fakülteden birincilikle mezun oldu. Aynı yıl Kars Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak atandı. Daha sonra Zonguldak Çelikel Lisesi, İstanbul Pertevniyal Lisesi, Kabataş Erkek Lisesi ve İstanbul Çapa Eğitim Enstitüsü’nde öğretmenlik yaptı. 1972’de emekliye ayrıldı.

İlk şiiri Gece ve Yas, 1935’te Varlık dergisinde yayımlandı. Daha sonra Varlık başta olmak üzere birçok dergide şiirleri çıktı. İlk şiir kitabı Kapalı Çarşı, 1945’te yayımlandı. Ardından Çevre, Evler, Eski Toprak, Arada, Dar Çağ, Yaz Dönemi, Divançe, İki Başına Yürümek, En/Cam, Zebra, Kareler Aklar, Beyler ve Söyleriz gibi kitapları geldi. Bu şiir kitapları ve kitaplarına girmemiş şiirleri daha sonra bütünlüklü baskılarda bir araya getirildi.

Necatigil’in şiirlerinde ev, aile, dar gelirli insanın hayatı, kentleşme, yalnızlık, çocukluk, gençlik, yaşlılık, aşk, ölüm, gündelik sıkıntılar ve orta hâlli insanların iç dünyası öne çıkar. Büyük kahramanlardan veya seçkin hayatlarından çok, şehirde var olmaya çalışan sade insanların sıkışmışlığını anlatır. Şiirlerinde hüzün, içe kapanıklık, ölçülü karamsarlık ve yoğun bir düşünce dili belirgindir.

Şiir dışında radyo oyunları, çeviriler, denemeler, edebiyat yazıları, monografiler ve sözlük çalışmaları da yaptı. Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü ve Edebiyatımızda Eserler Sözlüğü, onun edebiyat tarihçiliği ve sözlükçülük yönünü gösteren önemli başvuru kitaplarıdır. Ayrıca Almanca başta olmak üzere Batı edebiyatından çeviriler yaptı; radyo oyunu türünün Türkiye’de gelişmesine katkı sağladı.

Behçet Necatigil, 13 Aralık 1979’da İstanbul’da hayatını kaybetti. Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde ev, aile, kent, yalnızlık ve orta sınıf insanının sıkışmış dünyasını yoğun, kapalı ve kendine özgü bir şiir diliyle anlatan en önemli şairlerden biri olarak kabul edilir.

#edebiyat #okuma #yazar