Ataol Behramoğlu, 13 Nisan 1942’de İstanbul’un Çatalca ilçesinde doğdu. Çocukluk yıllarının bir bölümünü babasının görevi nedeniyle Kars’ta geçirdi; daha sonra ailesiyle Çankırı’ya taşındı. İlkokul, ortaokul ve lise öğrenimini Çankırı’da tamamladı. Lise yıllarında şiir, hikâye ve köşe yazıları yerel gazete ve dergilerde yayımlanmaya başladı.

1960’ta Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi; daha sonra Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü’ne devam etti. 1962’de aynı fakültenin Rus Dili ve Edebiyatı Bölümü’ne geçti ve 1966’da bu bölümden mezun oldu. Üniversite yıllarında şiir çevreleriyle yakın ilişki kurdu; İsmet Özel’le birlikte edebiyat ve düşünce alanında etkili olacak bir kuşak ilişkisinin içinde yer aldı. İlk şiir kitabı Bir Ermeni General 1965’te yayımlandı.

1970’te İsmet Özel’le birlikte Halkın Dostları dergisini çıkardı. 1970’lerin başında Londra ve Paris’te yaşadı; Louis Aragon ve Pablo Neruda gibi önemli şairlerle tanıştı. 1972’de Sovyet Yazarlar Birliği bursuyla Moskova’ya gitti ve Moskova Devlet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Rus edebiyatı üzerine çalışmalar yaptı. Türkiye’ye döndükten sonra İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nda dramaturg olarak çalıştı. Militan ve Sanat Emeği gibi dergilerde yer aldı.

Ataol Behramoğlu’nun şiir kitapları arasında Bir Ermeni General, Bir Gün Mutlaka, Yolculuk Özlem Cesaret ve Kavga Şiirleri, Ne Yağmur... Ne Şiirler..., Kuşatmada, Mustafa Suphi Destanı, Dörtlükler, İyi Bir Yurttaş Aranıyor, Eski Nisan, Bebeklerin Ulusu Yok, Sevgilimsin, Aşk İki Kişiliktir, Yeni Aşka Gazel, İki Ağıt, Okyanusla İlk Karşılaşma, Hayata Uzun Veda, Yarım Yüzyıldan Şiirler ve Ne Çok Hain yer alır. Yaşadıklarımdan Öğrendiğim Bir Şey Var, onun geniş okur çevresinde en çok bilinen şiirlerinden biridir.

Deneme, inceleme, antoloji, tiyatro, gezi yazısı, mektup ve çocuk edebiyatı alanlarında da eser verdi. Yaşayan Bir Şiir, İki Ateş Arasında, Nâzım’a Bir Güz Çelengi, Şiirin Dili-Anadil, Mekanik Gözyaşları, Kimliğim: İnsan, Şiir Hayatın Neresinde ve Rus Edebiyatının Öğrettiği onun deneme ve inceleme alanındaki başlıca kitapları arasındadır. Lozan adlı oyunu, tiyatro alanındaki üretimini temsil eder. Başka Gökler Altında, Yurdu Teninde Duymak ve Benim Prens Adalarım gezi ve şehir yazıları alanındaki çalışmalarındandır.

Çeviri ve antoloji çalışmaları, Behramoğlu’nun yazarlığında önemli bir yer tutar. Puşkin, Çehov, Lermontov, Gorki, Turgenyev, Mayakovski, Lorca, Neruda ve Ritsos gibi şair ve yazarların eserlerinden çeviriler yaptı. Dünya Şiiri Antolojisi, Büyük Türk Şiiri Antolojisi, Çağdaş Rus Şiiri Antolojisi ve Latin Amerika Şiirleri Antolojisi gibi çalışmalarla şiir kültürünün farklı diller ve dönemler arasında aktarılmasına katkıda bulundu.

1998’den itibaren İstanbul Üniversitesi Slav Dilleri ve Edebiyatları Anabilim Dalı’nda görev yaptı. Rus Edebiyatında Puşkin Gerçekçiliği çalışmasıyla doktor unvanı aldı; daha sonra doçent ve profesör olarak akademik çalışmalarını sürdürdü. Cumhuriyet gazetesinde uzun yıllar köşe yazıları yazdı.

Ataol Behramoğlu; Asya-Afrika Yazarlar Birliği Lotus Ödülü, PEN Dünya Şiir Günü Büyük Ödülü, Enver Gökçe Şiir Ödülü, Rusya Federasyonu Uluslararası Puşkin Nişanı, Altın Portakal Şiir Sempozyumu Onur Ödülü, Mihai Eminescu Nişanı ve Opera Omnia Ödülü gibi ödüllere değer görüldü. Şiirlerinde toplumcu duyarlık, özgürlük, aşk, doğa, insan sevgisi, yurt, sürgün, emek, barış ve yaşam sevinci öne çıkar. Sade, güçlü, yüksek sesle okunmaya elverişli ve lirik-toplumcu bir şiir dili kurarak çağdaş Türk şiirinin geniş okur kitlesine ulaşan önemli adlarından biri oldu.

#TürkŞair #TürkYazar #Şiir #Deneme #Çeviri #Antoloji #Tiyatro #GeziYazısı #RusEdebiyatı #ToplumcuŞiir #BirGünMutlaka #YaşadıklarımdanÖğrendiğimBirŞeyVar