Bibliosfer
0.0/10 0 kişi
10 Kitap
0 Okunma
0 Beğeni
0 Takipçi
Doğum tarihi 02-12-1946
Doğum yeri Karabük

Ahmet Telli, 2 Aralık 1946’da Eskipazar’da doğdu. Doğduğu dönemde Çankırı’ya bağlı olan Eskipazar, bugün Karabük iline bağlıdır. Hasanoğlan ve Pazarören öğretmen okullarında öğrenim gördü. Bir süre köy öğretmenliği yaptıktan sonra Gazi Eğitim Enstitüsü Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Kastamonu, İnebolu, Doğanyurt, Kırıkkale ve Ankara gibi farklı yerlerde Türkçe ve edebiyat öğretmeni olarak çalıştı.

İlk şiiri 1961’de yayımlandı. 1970’lerden itibaren Türk Dili, Varlık, Dönemeç, Oluşum, Damar, Cumhuriyet, Kavram Karmaşa, Yasakmeyve ve Deliler Teknesi gibi dergi ve gazetelerde şiirleri ve yazıları yer aldı. İlk şiir kitabı Yangın Yılları 1979’da yayımlandı. Aynı yıl Hüznün İsyan Olur, 1980’de Dövüşen Anlatsın, 1981’de Saklı Kalan, 1982’de Su Çürüdü ve 1984’te Belki Yine Gelirim yayımlandı. Bu ilk dönem kitapları, onun 1970 sonrası toplumcu şiir içinde belirginleşen sesini oluşturdu.

12 Eylül 1980 sonrasında siyasal baskı ve yargı süreçleriyle karşılaştı. 1981’de tutuklandı ve öğretmenlik görevinden uzaklaştırıldı; yargılama sonunda beraat etti. Daha sonra bir yazısı nedeniyle Türk Ceza Kanunu’nun 142. maddesi kapsamında hüküm giydi. Meslekten uzak kaldığı dönemde yayıncılık, editörlük ve yayınevi yöneticiliği yaptı. 1993’te mahkeme kararıyla öğretmenliğe döndü; kısa süre sonra emekli oldu.

Ahmet Telli’nin şiiri, toplumcu gerçekçi şiirin 1960 sonrası ikinci kuşağı içinde değerlendirilir. Ancak onun şiirini yalnızca politik slogan ya da dönem tanıklığı olarak görmek eksik olur. Şiirlerinde sevda, acı, hasret, bekleyiş, sabır, direniş, çocukluk, sürgün, yoldaşlık, kent, yalnızlık, hüzün ve isyan iç içe geçer. Toplumsal mücadeleyle kişisel kırılganlığı birlikte taşıyan bir şiir dili kurar. Yangın Yılları, Hüznün İsyan Olur ve Dövüşen Anlatsın daha doğrudan, kavgacı ve yüksek sesli bir dönem duygusunu taşırken; Saklı Kalan, Su Çürüdü ve Belki Yine Gelirim daha derinleşmiş, hüzünlü ve içe dönük bir duyarlığı öne çıkarır.

Çocuksun Sen, Ahmet Telli’nin geniş okur çevrelerince en çok bilinen kitaplarından biridir. Şiirinde sevda, çocukluk, incelik ve kırılganlık temalarını güçlü biçimde bir araya getirir. Barbar ve Şehlâ, Nidâ ve Bakışın Senin gibi sonraki kitaplarında ise şiir dili tarih, coğrafya, halklar, ezilenler, sanat, müzik, mitoloji ve kişisel hafıza üzerinden genişler. Vedâ Divânı, 1966-2016 yılları arasındaki şiirlerini toplu biçimde bir araya getirir. Gidersen Yıkılır Bu Kent seçme şiirlerini içerir. Arkadaşlık Günleriydi ise onun öykü alanındaki eseridir.

Şiirin yanında deneme, söyleşi ve sanat yazıları da yayımladı. Ben Hiçbir Şey Söylemedim, Sulara mı Yazıldı, Buradayım Sözümde, Neylersin, SöyleSen ve Görsen gibi kitaplarında edebiyat, şiir, sanat, plastik sanatlar, dil, güncel hayat ve toplumsal meseleler üzerine yazdı. Bu metinlerde şiire, Türkçeye, belleğe ve sözün sorumluluğuna verdiği önem görülür.

Ahmet Telli, 1972’de Varlık dergisinin eleştiri yarışmasında ikincilik ödülü aldı. Hüznün İsyan Olur ile 1980 Ömer Faruk Toprak Şiir Ödülü’nü Metin Altıok’la paylaştı. Saklı Kalan ile Yazko Şiir Özendirme Ödülü’nü, Su Çürüdü ile Nevzat Üstün Şiir Başarı Ödülü’nü, Nidâ ile Akdeniz Altın Portakal Şiir Ödülü’nü aldı. 2020 PEN Türkiye Şiir Ödülü’ne de değer görüldü. Çağdaş Türk şiirinde toplumcu, lirik, dirençli ve hüzünlü sesiyle önemli bir yer edinmiştir.

#edebiyat #okuma #yazar