Millî Mücadele yalnızca 1919’da başlayan askerî bir direniş miydi, yoksa kökleri Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarındaki siyasal ve toplumsal dönüşümlere mi uzanıyordu? Cumhuriyet’e giden yolu anlamak için ne kadar geriye bakmak gerekir?
Prof. Dr. Halil İnalcık, Millî Mücadele Tarihi’nde süreci 1908 Devrimi’nden başlatarak 1923’e kadar uzanan geniş bir tarihsel çerçevede ele alıyor. İttihat ve Terakki dönemi, Osmanlıcılık ve Türkçülük düşünceleri, Birinci Dünya Savaşı, Mondros Mütarekesi ve işgaller; ardından Mustafa Kemal’in Anadolu’ya geçişi, Erzurum ve Sivas kongreleri ile Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılması birbirini hazırlayan gelişmeler olarak değerlendiriliyor.
Eser, Millî Mücadele’nin siyasal örgütlenmesi kadar askerî aşamalarına da odaklanıyor. Düzenli ordunun kurulması, İnönü Muharebeleri, Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz’dan Mudanya Ateşkesi ve Lozan Antlaşması’na uzanan süreç; millî egemenliğin oluşumu ve yeni devletin uluslararası alanda kabulü bağlamında inceleniyor. Kitap, İnalcık’ın 1956-1972 yılları arasında verdiği Türk İnkılâp Tarihi derslerinin notlarına dayanıyor.
Millî Mücadele Tarihi, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminden Cumhuriyet’in kuruluşuna uzanan gelişmeleri neden-sonuç ilişkileri içinde görmek; Millî Mücadele’nin siyasal, askerî ve düşünsel temellerini Halil İnalcık’ın tarihçilik birikimiyle anlamak isteyenler için kapsamlı ve temel nitelikte bir çalışma.