Bir insan nasıl kendisi olur?
Doğduğu kişi olarak mı kalır, yoksa yıllar boyunca kendisine öğretilen değerleri, korkuları ve doğruları aşarak mı kendi kimliğini yaratır?
Friedrich Nietzsche, **Ecce Homo – Kişi Nasıl Kendisi Olur**’da bu soruyu başkasına değil, doğrudan kendisine yöneltiyor.
Bu, alışılmış anlamda bir otobiyografi değildir. Nietzsche çocukluğundan başlayıp hayatındaki olayları sırayla anlatmak yerine kendi düşüncelerine, hastalıklarına, yalnızlığına, seçimlerine ve yazdığı kitaplara dönüp bakar. Kim olduğunu, neden böyle düşündüğünü ve eserlerinin gelecekte nasıl anlaşılmasını istediğini kendi sesiyle ortaya koymaya çalışır.
Bölüm başlıkları bile meydan okuyucudur:
**Neden Bu Kadar Bilgeyim?**
**Neden Bu Kadar Akıllıyım?**
**Neden Böyle İyi Kitaplar Yazıyorum?**
**Neden Bir Yazgıyım?**
İlk bakışta büyük bir kendini yüceltme gibi görünen bu sözlerin ardında Nietzsche’nin insanın kendisini tanımasına ilişkin daha derin bir düşüncesi vardır. Ona göre insanın kendisi olması, toplumun kendisine verdiği kimliği kabullenmesi değildir. Kendi değerlerini sorgulaması, zayıflıklarıyla yüzleşmesi ve hayatını başkalarının ölçülerine göre yaşamaktan vazgeçmesi gerekir.
Nietzsche aynı zamanda geçmişte yazdığı kitapları yeniden değerlendirir. **Tragedyanın Doğuşu**’ndan **Böyle Buyurdu Zerdüşt**’e, **İyinin ve Kötünün Ötesinde**’nden **Putların Alacakaranlığı**’na kadar eserlerine dönerek düşünsel yolculuğunun parçalarını birbirine bağlar. Böylece *Ecce Homo*, yalnızca Nietzsche’nin kendisini değil, bütün felsefesini nasıl yorumladığını gösteren kişisel bir hesaplaşmaya dönüşür.
Hastalık, yalnızlık, yanlış anlaşılma ve dışlanma da bu anlatının içindedir. Fakat Nietzsche bütün bunları yalnızca yaşadığı güçlükler olarak görmez. Onları düşüncesini biçimlendiren, kendisini dönüştüren ve hayatı başka türlü değerlendirmesine yol açan deneyimler olarak ele alır.
**Ecce Homo – Kişi Nasıl Kendisi Olur**, bir filozofun kendi hayatına baktığı kadar kendi düşüncelerinin karşısına da geçtiği cesur ve kışkırtıcı bir eser.
Nietzsche okura nasıl yaşaması gerektiğini söylemez.
Daha zor bir soru bırakır:
Başkalarının senden olmanı istediği kişiyle, gerçekten olduğun kişi arasındaki farkı görebiliyor musun?
Çünkü insanın kendisi olması, kendisini bulmasından önce kendisine ait olmayan ne varsa sorgulamasıyla başlar.
- Çevirmen
- Yavuz Haznedaroğlu
- Editör
- Esra Damla İpekçi